Ο ΣΚΥΛΟΣ ΜΟΥ ΔΑΓΚΩΣΕ ΞΑΦΝΙΚΑ, ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΕΝΑΝ ΛΟΓΟ!

του Βασίλη Γκουτίνου

Πέμπτη, 22 Ιανουαρίου 2015

“Ο σκύλος μου δάγκωσε κάποιον ξαφνικά! Έτσι από το πουθενά! Χωρίς κανέναν απολύτως λόγο! Εντελώς αψυχολόγητα!” Εκφράσεις που πολύ συχνά ακούω και που όλοι μας έχουμε κατά καιρούς ακούσει. Προχθές μόλις μίλαγα με τον Βαγγέλη. Ο Βαγγέλης  κατά καιρούς είχε και έχει σκύλους. Τον τελευταίο χρόνο στην ζωή του έχει μπει ένας Βελγικός Ποιμενικός Γκρένενταλ ηλικίας δεκατεσσάρων μηνών, ο Μπρούνο. Ο Βαγγέλης μου διηγήθηκε πως ο Μπρούνο δάγκωσε έναν φίλο του… “έτσι από το πουθενά και χωρίς κανέναν λόγο!” Ο σκύλος τον ήξερε τον φίλο του Βαγγέλη. “Τον είχε ξαναδεί,” όπως με διαβεβαίωσε ο ίδιος. Στο ερώτημά μου για το πως ένιωθε ο Μπρούνο όταν ο φίλος του ήταν κοντά του, ο Βαγγέλης, αν και χρόνια ιδιοκτήτης σκύλων, δεν μπορούσε να μου δώσει συγκεκριμένη απάντηση.

Η αλήθεια είναι πως ο σκύλος δαγκώνει “αψυχολόγητα" μόνο σε περιπτώσεις που οφείλονται σε παθολογικά αίτια (όπως λ.χ. η παρουσία όγκου στον εγκέφαλο). Ο Μπρούνο είναι όμως ένας υγιέστατος σκύλος και φαίνεται πως ο Βαγγέλης απλώς δεν είχε διαβάσει σωστά τα μηνύματα που έστελνε ο σκύλος του όλον τον προηγούμενο καιρό.

Για να βρούμε λοιπόν τα αίτια για αυτήν την “αψυχολόγητη” συμπεριφορά του Μπρούνο θα πρέπει να ταξιδέψουμε έναν χρόνο πίσω... τότε που ο Μπρούνο ήταν ακόμα ένα χαριτωμένο μαύρο μάλλινο κουβάρι. Τι γινόταν τότε λοιπόν; Φίλοι μπαίνουν στο σπίτι, αλλά ο Μπρούνο τους φοβάται, δεν νιώθει άνετα δίπλα τους, δείχνει σημάδια επιφύλαξης κι αμηχανίας όπως χαμήλωμα του βλέμματος, κλαψούρισμα και γλύψιμο. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και κατά την διάρκεια της βόλτας και πολύ πιθανόν κατά τα μαθήματα με τον εκπαιδευτή στην βασική υπακοή λίγο αργότερα Ακόμα κι όταν κάποιος τον πλησιάζει με σκοπό να τον χαϊδέψει, ο Μπρούνο δείχνει ανασφάλεια, κατεβάζει το κεφάλι, χαμηλώνει το βλέμμα, μαζεύει την ράχη και δεν κουνά χαρούμενα την ουρά του... βρίσκει ωστόσο ασφάλεια και καταφύγιο δίπλα στο Βαγγέλη. Η χρήση του πνίχτη στην εκπαίδευση του Μπρούνο επίσης συμβάλει στην συγκεχυμένη εικόνα για την ψυχική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο σκύλος με την παρουσία ξένου, κι αυτό διότι το παραμικρό σημάδι άγχους ή ανασφάλειας αποδίδεται από τον εκπαιδευτή στην πίεση που υφίσταται ο σκύλος από τον πνίχτη κι έτσι απλά προσπερνιέται.

Τι γίνεται όμως με αυτά τα σημάδια αργότερα; Κατά την αυγή της εφηβείας αυτά αρχίζουν να κρύβονται λόγω της αύξησης της αυτοπεποίθησης του σκύλου. Τώρα πλέον ο Μπρούνο θα προσπαθήσει να κάνει με κάποιον τρόπο αισθητό το γεγονός πως δεν του αρέσει η συγκεκριμένη παρέα ή πως θέλει να μείνει μόνος του: πιθανόν να τραβηχτεί, να γρυλίσει ή να γαβγίζει ελαφρά σε όποιον τον πλησιάσει με σκοπό το χάδι ή την επαφή. Κάποιοι σκύλοι θα “τσιμπήσουν" και λίγο αέρα για να κάνουν γνωστή την διάθεσή τους. Προς το τέλος της εφηβείας ο σκύλος θα αρχίσει να εμφανίζει αυτό που οι περισσότεροι με ευκολία θα ονομάσουν απλά “επιθετικότητα”.

Για μα κατανοήσουμε καλύτερα την κατάσταση θα δούμε τι γίνεται στα αδέσποτα σκυλιά που εμφανίζουν ιδιαίτερα τα σημάδια αυτής της συμπεριφοράς, της “άμυνας" ή της “παθητικής επιθετικότητας” όπως θα την ονομάζαμε. Ο τρόπος που μεγαλώνουν τα αδέσποτα τα κάνει επιλεκτικά στην συμπεριφορά τους και η ανάγκη επιβίωσης τα κάνει να μετατοπίσουν συνεχώς την λεπτή κόκκινη γραμμή που καθορίζει τα όρια αντίδρασής τους. Να την προσαρμόζουν δηλαδή με μια απλή ακολουθία πράξεων:
Γρυλίζω σε κάτι ανεπιθύμητο ή σε κάποιον που με ενοχλεί... αυτός απομακρύνεται, άρα το αποτέλεσμα της δράσης μου είναι το επιθυμητό... άρα την επόμενη φορά θα μετατοπίσω τα όριά μου λίγο παραπέρα και θα κινηθώ επιθετικά προς την απειλή για να δω αν θα πετύχει και ούτω καθεξής. Έτσι κάποια στιγμή ο σκύλος όχι απλά δεν θα κάνει πίσω, αλλά θα επιτεθεί για να εξουδετερώσει την ενόχληση, φτάνοντας μέχρι και την επίθεση.

Επίσης χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του ταχυδρόμου: Ο ταχυδρόμος πλησιάζει και ο σκύλος τον παρατηρεί κάθε μέρα να έρχεται, να κοντοστέκεται και να φεύγει. Η κίνηση αυτή δεν φαίνεται καθόλου λογική στον σκύλο κι έτσι αυτός αποφασίζει κάποια στιγμή να του γρυλίσει ενώ πλησιάσει. Ο ταχυδρόμος θα νιώσει αμήχανα για το γρύλισμα και θα επιταχύνει της κινήσεις του με αποτέλεσμα να απομακρυνθεί πιο γρήγορα. Ο σκύλος θα εισπράξει πως η σκέψη του να γρυλίσει στον ταχυδρόμο είχε αποτέλεσμα στην εφαρμογή της. Απομάκρυνε αυτόν τον ενοχλητικό τύπο σχεδόν άμεσα. Την επόμενη φορά θα αποφασίσει να κάνει κάτι παραπάνω που ίσως θα έχει πιο δραστικό αποτέλεσμα: θα επιτεθεί.

Οι σκύλοι δίνουν συνήθως από νωρίς σημάδια για την οποιαδήποτε μορφή αντίδρασης που πρόκειται να έχουν στο μέλλον. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να εξοικειωθούμε από νωρίς με τα μηνύματα αυτά. Μηνύματα που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε την κατάσταση στην οποία βρίσκεται από πολύ νωρίς ο σκύλος. Έτσι θα μπορέσουμε να ζητήσουμε σχετική βοήθεια και να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση με επιτυχία. Δεν περιμένουμε να δαγκώσει ο σκύλος πρώτα και μετά να ψάξουμε να βρούμε τα αίτια.

Και βεβαίως δεν είναι φυσικό να επιτρέπουμε να δαγκώνει ο σκύλος μας αποκλειστικά και περιοριστικά μόνο τα μέλη της οικογένειας, μόνο κάποιον επισκέπτη στο σπίτι, μόνο κάποιον άγνωστο στη βόλτα ή μόνο τον ταχυδρόμο.